In die ryk skatkis van die brief aan die Efesiërs vind ons ’n gebed van Paulus wat diep sny in ons verstaan van wat dit beteken om ’n gelowige te wees. In Efesiërs 1:18–19 bid Paulus spesifiek dat die gelowiges God werklik sal leer ken, want dit is juis in hierdie intieme kennis van Hom dat ons die ware aard van hoop begin raaksien. Hierdie hoop is egter nie die vae, wensdenkery waarmee ons dikwels in ons moderne taalgebruik omgaan nie. Dit is ’n robuuste, teenwoordige realiteit wat die manier waarop ons na onsself, ander en die wêreld kyk, radikaal verander.
Om hierdie hoop te verstaan, moet ons eers kyk na wat Paulus bedoel wanneer hy bid dat die “oë van julle harte verlig mag word”. In die Bybelse tyd was die verstaan van die hart fundamenteel anders as ons moderne siening. Vir Paulus is die hart nie net die orgaan wat bloed pomp of die setel van emosies nie; dit is die kern van alle binnewerkinge. Dit sluit jou denke, jou geheue, jou benadering tot die wêreld en jou diepste emosies in. Wanneer hy dus van die “oë van die hart” praat, verwys hy na die instrumente waarmee ons die werklikheid waarneem en interpreteer.
Die Griekse woord vir “verlig” in hierdie konteks, pephōtismenous, dra ’n enorme teologiese gewig. Dit is in die vorm van ’n “perfect passive participle” geskryf, wat drie kritieke dinge vir ons sê. Eerstens beteken die “perfect” dat hierdie verligting iets is wat reeds gebeur het, maar wat ook voortdurend aangaan; dit is nie ’n eenmalige gebeurtenis wat afgehandel is nie. Tweedens dui die “passive” daarop dat ons nie onsself verlig nie. Dit is nie ons eie intellek of goedheid wat die lig laat skyn nie, maar God self wat deur die kennis van Hom ons harte verlig. Derdens was die antieke verstaan van visie dat lig vanuit die oog uitstraal eerder as om van buite in te kom. Om verligte oë te hê, beteken dus dat jou hele manier van kyk na die lewe deurdrenk is met God se lig.
Paulus fokus spesifiek op die hoop wat God se roeping inhou. Hier kom ons by ’n algemene misverstand in ons kultuur: ons verwar hoop dikwels met ’n wens. Ons sê byvoorbeeld ons “hoop” dit is môre mooi weer by die see, maar eintlik spreek ons net ’n wens uit oor iets waaroor ons geen beheer het nie. Ware Bybelse hoop is anders. As ons sê ons het hoop vir ’n dag by die see, beteken dit ons berei ons voor. Ons pak die sambreel in as dit sonnig lyk, maar ons weet ook presies waar die lekker koffiewinkel is as dit sou reën. Ons hoop is gebaseer op die feit dat die dag saam met geliefdes kosbaar gaan wees, ongeag die weersomstandighede.
Die Griekse woord vir “is” in die frase “die hoop wat sy roeping is” (estin), bevestig dat hierdie hoop ’n feit is. Dit is nie net iemand se perspektief of opinie nie; dit is die waarheid vir alle gelowiges. Hierdie hoop is reeds hier en dit hou aan. Dit is nie net ’n “pie in the sky“-idee wat slegs op die verre toekoms of die hemel gerig is nie. Hoewel ons hoop wel ’n uitsien na ’n toekoms saam met God insluit, is die hoop waarvan Paulus praat iets wat ons nou in ons harte moet hê.
Hoekom is hierdie teenwoordige hoop so noodsaaklik? Dit is die krag wat ons aanmoedig om weer te probeer wanneer ons gefaal het. Dit is die troos in tye van diepe hartseer en die krag wat die aantrekkingskrag van versoeking verminder omdat ons weet daar is iets beters. Sonder hierdie hoop sou die lewe op aarde bloot iets wees wat ons moet “verduur” totdat ons eendag sterf en hemel toe gaan. Maar God het nie Sy Seun gestuur bloot sodat ons kan wag om dood te gaan nie; ons lewe hier op aarde het ’n doel en ’n “purpose”.
Wanneer ons hoop saam met geloof en liefde beskou, sien ons hoe hoop hierdie ander twee deugde volmaak en betekenis gee. Geloof sonder die hoop dat God werklik saam met ons loop en ons harte verlig, kan bloot ’n kop-oefening word. Liefde sonder hoop kan vinnig voorwaardelik word en grense kry. Maar hoop ontsluit liefde. Dit stel ons in staat om lief te hê sonder voorwaardes, want hoop weet dat liefde uiteindelik alles kan wen en die wêreld kan verander.
Ten slotte is die hoop waartoe ons geroep word, nie iets wat ons iewers buite onsself moet gaan soek nie. Dit is die besef dat die koninkryk van God reeds hier is en dat daardie “stukkie hemel” in elkeen van ons leef. Wanneer die oë van ons harte verlig is, sien ons nie net ’n verre droom nie, maar ’n lewende werklikheid. Ons uitdaging is om hierdie hoop in ons harte te koester en die wêreld met verligte harte aan te pak. Hoop is die lens waardeur ons die lewe anders begin sien – nie as ’n wagkamer vir die dood nie, maar as ’n aktiewe deelname aan God se nuwe skepping.
By
