Soms kom ’n mens voor ’n teks te staan wat jou dwing om jou “safety belt” stywer vas te trek. Efesiërs 1:3–14 is so ’n gedeelte. Dit is een van die rykste teologiese vertonings in die Nuwe Testament, amper soos ’n uitstalvenster van Paulus se diepste verstaan van die lewe. Maar dit is ook ’n teks wat, soos ’n harde Wilson-toffie, tyd verg om sag te word in die mond. Dit druk teen jou kakebeen en jou tandvleis; dit voel aanvanklik te groot en te hard om te kou, maar hoe langer jy dit in jou mond toelaat, hoe meer begin die geur daarvan vry kom tot dit uiteindelik “koubaar en slukbaar” raak.
Wat as jy van môre af anders na jou eie lewe kyk? Wat as jy ontdek dat jy nie bloot toevallig hier is nie, nie maar net nóg ’n naam op ’n lidmaatlys nie, maar deel van ’n kosmiese ontwerp wat reeds voor die grondlegging van die wêreld begin het? Om hierdie vrae te beantwoord, moet ons die teologie van Efesiërs uitmekaarhaal en weer op ’n nuwe manier aanmekaar sit.
Die Raamwerk in Ef. 1:3-14: Wie, Wanneer en Waarom?
Om sin te maak van hierdie komplekse teks, kan ’n mens drie eenvoudige vrae as riglyne gebruik: Wie, Wanneer en Waarom?.
Wanneer ons na die “Wie” kyk, sien ons vier rolspelers: God die Vader, Jesus Christus (die Geliefde), die Heilige Gees, en dan uiteindelik ons – die mens. Die “Wanneer” van hierdie teks is verbysterend, want dit begin voor die tyd selfs begin het – “voor die grondlegging van die wêreld”. Dit is ’n tydlyn wat parallel loop met God se eie bestaan, verby enige menslike stelsel van lineêre denke. Die “Waarom” van die hele gedeelte kan in een woord saamgevat word: Lof. Alles gebeur sodat God geloof kan word, sodat ons bewus kan raak van Sy heerlikheid en daarop kan reageer met ’n lewe van aanbidding.
Die uitdaging van “God se wil”
Die grootste struikelblok vir die meeste van ons is egter die konsep van “God se wil”. Ons sukkel daarmee omdat ons dit dikwels te eng verstaan. In ons alledaagse taalgebruik sê ons maklik: “God wou hê ek moes die werk kry” of “God wou nie hê die Bitcoin-prys moes styg nie”. Maar wat gebeur wanneer die gebed by die siekbed van ’n geliefde in die waakeenheid onbeantwoord lyk? Wat van die vrou wat jare lank bid dat haar swangerskap veilig moet verloop, maar die baba verloor?.
In sulke oomblikke loop ons ons vas teen ’n muur. Ons raak onrustig en begin selfs wonder of dit enigsins help om met God te praat. Die probleem is dat ons dikwels dink God se wil is bloot die manier waarop Hy ons tevrede stel of behaag. Paulus daag ons egter uit met ’n ingrypende paradigma-skuif: God se wil gaan in die eerste plek nie oor jou of oor my nie; dit gaan oor Hom.
Die Drie-enige argitek
Om God se wil te verstaan, moet ons uit-zoom en ’n “wyehoeklens” opsit. Ons kan nie oor Sy wil dink sonder om na die Drie-eenheid te kyk nie, want God se wil werk deur die interaksie tussen die Vader, Seun en Gees.
- Die Vader as Argitek: Hy is die een wat voor die grondlegging van die wêreld alles beplan en gekonseptualiseer het. Sy plan was om ’n skepping daar te stel wat as ’n geskenk aan Homself kan dien – ’n skepping wat Hom kan loof.
- Die Seun as Brug: Jesus Christus is die realisering van hierdie droom. Hy word mens om die kloof tussen die perfekte hemel en die gebroke aarde te oorbrug. Hy maak God se plan prakties en tasbaar sodat die hemel en aarde mekaar weer kan raak.
- Die Gees as Waarborg: Die Heilige Gees woon in die mens om ons te rig en te lei. Die Gees werk van binne na buite sodat ons lewens as ’n geskenk aan God gesien kan word.
Van ‘n individuele na universele wil
Hierdie teks verskuif ons fokus van ’n individuele wil (wat ek van God wil hê) na ’n universele wil (wat God met die kosmos beoog). Dit beteken nie dit is verkeerd om te bid vir ’n nuwe werk of vir persoonlike behoeftes nie; dit beteken net dat ons daardie vrae binne-in ’n groter “boksie” moet plaas.
Die vraag verskuif van “Gaan God my gee wat ek wil hê?” na “Gaan hierdie uitkoms God die eer bring?”. Dit is ’n ongemaklike gedagte, want ons wil graag hê God moet doen wat vir ons goed is. Maar die werklike bevryding lê daarin om te besef dat wanneer ons volgens God se wil leef, ons deel word van die totale kosmos wat saamwerk om Hom te eer. Ons lewens word dan deel van God se geskenk aan Homself.
’n Werkende model van nuwe skepping
Die kerk is nie ’n plek om vir die wêreld weg te kruip nie. Inteendeel, die doel van ’n geloofsgemeenskap is om ’n “small working model” van God se nuwe skepping te wees. In die alledaagse bestaan – tussen die wingerde van die wynland of waar ons ons ook al bevind – is ons geroep om God se oorspronklike plan sigbaar te maak.
Wanneer ons ons wêreld vergroot en begin waardeer hoe groot God se plan vir alles wat bestaan werklik is, verander ons perspektief. Ons hou op om bloot te vra hoe ons by God kan baat, en begin vra hoe ons lewens in die “geskenkboks” van Sy wil kan pas.
Dit mag dalk aanvanklik soos daardie harde toffie voel wat jou kake laat pyn, maar die oomblik as jy aanvaar dat jy die klei is en Hy die Pottebakker, begin die vrede van Sy groter ontwerp deur jou lewe vloei. Ons is nie hier deur toeval nie; ons is hier om deel te wees van ’n loflied wat reeds voor die begin van tyd ingesit is.
By
